neokobieta.pl - zostań NeoKobietą!

Ekspert radzi: psycholog

dr Joanna Heidtman
Kierownik Pracowni Badania Procesów Grupowych
Instytut Socjologii, UJ

Menopauza – dojrzałe emocje

Menopauza jest naturalnym okresem w życiu kobiety. W przeszłości medyczne koncepcje menopauzy koncentrowały się jedynie na przyczynach biologicznych zmian w zdrowiu, zachowaniu i samopoczuciu kobiet. Ostatnie badania naukowe coraz bardziej podkreślają znaczenie czynników psychologicznych. Z badań wynika, że u kobiet doświadczających objawów klimakterycznych występują również zmiany nastroju i bezsenność. Polki najczęściej skarżą sie na nastroje depresyjne: obawę przed przyszłością, niepokoje i płytki sen oraz wczesne budzenie się.

Menopauza nie jest winna depresji

Psycholog medycyny J.G. Greene w opracowanej “Hipotezie psychospołecznej” zakłada, że samo występowanie menopauzy nie prowadzi bezpośrednio do depresji. Zmiany hormonalne są tylko jednym z czynników decydujących o podatności na depresję w tym okresie życia. Inne czynniki mają zaś wyraźnie psychologiczny i społeczny charakter. Badania przeprowadzone przez McKinlay i współpracowników w 1987r. uzależniają występowanie depresji u kobiet w tym okresie od wzrostu różnego rodzaju stresów społecznych (np. choroba i śmierć rodziców, pogorszenie się stanu zdrowia partnera, jego odejście lub śmierć, usamodzielnienie się dzieci, własne problemy zdrowotne).

Istnieje wiele przesłanek pozwalających stwierdzić, że przebieg menopauzy może być wyznaczony indywidualnymi cechami kobiety i jej sytuacją życiową, a depresja nie jest nieodłącznym elementem menopauzalnych zmian. Z badań amerykańskich (Nadelson, Notman i Ellis 1983) wynika, że nawiększych zaburzeń emocjonalnych w okresie menopauzy doświadczają te kobiety, które swoją pozycję i poczucie własnej wartości zbudowały głównie na roli matki i innych rolach związanych z macierzyństwem. Dla wielu kobiet, które pełnią także inne role zawodowe i społeczne, okres menopauzy to czas nowych możliwości, wzmożonej aktywności w innych obszarach ich życia. Dla tej grupy kobiet to, co przynoszą zmiany, może być pozytywnym doświadczeniem – mogą cieszyć się nowymi możliwościami i dojrzałą kobiecością. Istotne są tutaj zwłaszcza trzy czynniki:

stosunek do samej siebie oraz do własnego ciała,
jakość relacji z bliskimi,
nastawienie otoczenia i własne do menopauzy.

Pielęgnacja ponad wszystko

Wiele zmian w stanie zdrowia i samopoczuciu kobiet w okresie menopauzy można wyjaśnić odwołując się do tego, jak wcześniej dbały one o siebie i swoje zdrowie. W tym okresie łatwiej radzą sobie kobiety, które wcześniej poświęcały czas i uwagę aktywności fizycznej, regularnie poddawały się badaniom okresowym, dbały o zdrowy tryb życia. Dodatkowe znaczenie ma także to, że te kobiety pielęgnowały swoje zaintersowania, hobby czy inne aktywności, które sprawiały im satysfakcję i radość. Te aspekty nie tylko przyczyniają się do łagodniejszych symptomów fizycznych menopauzy, ale przede wszystkim chronią kobietę przed zaburzeniami emocjonalnymi w tym okresie. Drugim aspektem jest jakość relacji z osobami bliskimi, jakość związku z partnerem, więzi z rodziną i przyjaciółmi. Dobre relacje stanowią nie tylko wsparcie, ale i inspirację do poszukiwań nowych celów i wartości, dają siłę i poczucie więzi.

Kim Basinger miała 52 lata kiedy
została twarzą PRADY.

Aktywna 50-tka

Równie ważne jest nastawienie społeczeństwa wobec kobiet, wieku po 50 roku życia, naturalnych zmian w życiu, a w końcu też wobec samej menopauzy. Wydaje się, że współcześnie dużo się w tej materii zmieniło. Kobiety w wieku dojrzałym, ze względu na wielość pełnionych przez nie ról życiowych, są postrzegane jako nowoczesne, aktywne, ciekawe świata i świadome swojej kobiecości oraz mądrości żyiowej. Przestają co prawda aktywnie pełnić role związane z macierzyństwem, ale w innych obszarch ich życie często staje się w tym czasie bardziej aktywne. Dotyczy to jednak głównie klasy średniej, grup społecznych lepiej wykształconych, dużych ośrodków miejskich.

Strach ma wielkie oczy

Badania wykazały, że paradoksalnie, negatywna postawa wobec menopauzy jest szczególnie charakterystyczna dla młodych kobiet. Częściej traktują one menopauzę jako synonim starzenia się. Co więcej, może się to przyczyniać do tworzenia u nich lękowego nastawienia wobec spodziewanych zmian. Dlatego też warto o tym mówić. Są sposoby, aby skutecznie sobie pomóc w tym naturalnym okresie, który każda z kobiet będzie musiała przejść. W dużej mierze od samych kobiet zależy, czy okres ten będzie im kojarzył się z wyrokiem, czy też z nowymi możliwościami w kolejnym, pięknym etapie ich życia.