neokobieta.pl - zostań NeoKobietą!

Ekspert radzi: ginekolog

Prof. zw. dr hab. n. med. Tomasz Paszkowski
Kierownik III Katedry i Kliniki Ginekologii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie
Prezes Polskiego Towarzystwa Menopauzy i Andropauzy

Menopauza – kontekst biologiczny

Menopauza to według definicji medycznej ostatnie krwawienie miesiączkowe w życiu kobiety wynikające z ustania wydzielania estrogenów przez jajniki. Niedobór estrogenów wiąże się z wyczerpaniem puli jajnikowych pęcherzyków pierwotnych, brakiem pęcherzyków wzrastających, które wydzielają estradiol oraz końcem płodności kobiet. Zanik miesiączki jest często poprzedzony nieregularnością cyklu miesiączkowego, co z kolei związane jest z niskim stężeniem progesteronu. Spadek poziomu hormonów powoduje naczynioruchowe objawy wypadowe (kołatanie serca, „uderzenia krwi do głowy”, nadmierna potliwość itp.). Natomiast proces atrofii urogenitalnej skutkuje tzw. „objawem suchości pochwy”. Ponadto w perspektywie reszty życia zmiany zachodzące w okresie menopauzy przyczyniają się do rozwoju takich chorób jak osteoporoza czy choroba niedokrwienna serca. Rośnie również ryzyko zachorowania na nowotwory.

Prof. Jadwiga Staniszkis w wieku 67 lat znalazła się na dziewiątym miejscu listy najbardziej wpływowych kobiet w Polsce magazynu „Forbes”.

Kobieta w okresie menopauzy doświadcza często spadku komfortu życia począwszy od funkcji mózgu, poprzez pracę serca aż po satysfakcjonujące życie seksualne i atrakcyjny wygląd. Ten ostatni, jakże ważny dla kobiet aspekt menopauzy, związany jest między innymi ze zmianami sylwetki, skłonnością do otyłości oraz niekorzystnym wpływem niedoboru estrogenów na skórę (spadek gęstości skóry, nieoptymalna struktura kolagenu itp.).

Zadaniem współczesnej medycyny menopauzy jest sprawienie, aby czas menopauzy nie był najgorszym, ale aby mógł być równie piękny jak inne etapy życia kobiety. Medycyna dysponuje obecnie szeroką gamą tzw. zastępczych terapii hormonalnych (HTZ), spośród których w oparciu o zasadę indywidualizacji lekarz może wybrać najlepszą formę leczenia dla konkretnej pacjentki. W przypadku występowania nasilonych objawów wypadowych lekarz może zaproponować hormonalną terapię systemową, a w przypadku objawów atrofii urogenitalnej lokalną (dopochwową) estrogenosubstytucję. Dobór indywidualnej terapii zależy od drogi podawania hormonów, typu kuracji, dawki hormonów oraz czasu trwania HTZ.

Prowadząc HTZ należy sprawować w sposób holistyczny opiekę medyczną nad kobietą pomenopauzalną pamiętając o tym, że w tym okresie jej życia przypada szczyt występowania szeregu groźnych chorób. Pacjenta powinna rzetelnie wypełniać kalendarz tzw. badań przesiewowych takich jak mammografia czy badanie cytologiczne szyjki macicy. Równie ważna jest pielęgnacja wykraczająca poza terapię hormonalną. Korzystna korekta stylu życia i nawyków żywieniowych, zwiększenie aktywności fizycznej, unikanie dymu tytoniowego oraz nadmiaru alkoholowego pozwoli kobietom cieszyć się dobrym zdrowiem i radością życia w czasie przypadającym na okres pomenopauzalny. Lekarze jednogłośnie podkreślają, że bardzo dużo zależy od świadomości kobiet i ich gotowości do zmian. To kobieta musi dać szansę lekarzom, aby mogli jej pomóc. Niezmiernie ważny jest regularny kontakt z wybranym przez siebie lekarzem i rzetelne wypełnianie jego zaleceń, szczególnie w kontekście badań profilaktycznych.